أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
258
قانون ( فارسى )
تقويت كند . و بهويژه براى جوانان . كسى كه از بخار معده و زيان رطوبت در رنج است ، قبل از غذا خاراگوش آبپز و اسكنجبين ، پياز دشتى ، سير و هرچه ملين است و مواد ناباب را از معده بيرون مىراند بخورد . فصل دوم آنچه براى چشم زيانآور است . كار و حركات ، اغذيه ، تصرف در اغذيه . كار و حركات : هرچه خشكىآور است . مانند : جماع زياد ، خيره شدن در درخشندهها ، خواندن خط ريز به افراط - اما در حد متوسط نافع است - ريزهكاريها ، خواب بر سيرى ، و بعد از شام خوردن زيان به چشم رساند . بايد كسى كه ضعف بصر دارد ، بعد از هضم طعام بخوابد ، هر نوع امتلاء زيان است ، هرچه قبوضيتآور است خوب نيست ، هرآنچه خون را تيرهء بدرنگ كند ، از قبيل : شورمزهها ، تندمزهها و غيره خوب نيست . مستى كردن به زيان چشم است . قى از آنجا كه معده را تخليه مىكند خوب و از آنجا كه مواد مغز را تحريك مىكند و به سوى چشم مىراند ، بد است . اگر قى دادن لازم باشد حتما بايد بعد از غذا و به آرامى باشد ، حمام رفتن خوب نيست . خواب زياد بد است . گريهء شديد ، رگزنى زياد ، حجامت گذاشتن پياپى ، خوب نيست . از خوراكها : شور ، تندمزه و بخارآور و هرچه دهانهء معده را آزار دهد ، شراب غليظ و تيره ، گندنا ، پياز ، ريحان كوهى ، زيتون بسيار رسيده ، شبت ، كلم ، عدس ، خوب نيستند . فصل سوم شبكورى چشم در شب نمىبيند و در روز مىبيند و بعدا ضعيف مىشود . اين از بسيارى رطوبت چشم و غلظت آن ، يا از رطوبى بودن و غلظت روان بيننده است . اكثرا مشكى چشمان به شبكورى مبتلا مىشوند و كبود چشمها محفوظند . كسانى كه كاسهء چشم كوچك دارند يا رنگارنگى و خطوط پر پيچوخم در چشم دارند ، - كه دليل كمى روان بينايى در خلقت است - به شبكورى دچار مىشوند . شايد از علتى در خود چشم ، يا به شراكت مغز و معده باشد كه علامات اينها را مىدانى ! معالجه : اگر مادهء شبكورى زياد است ، رگ سر را و شريان سباتى و گوشه چشمها را بزن ! و از ساير تخليههاى شناخته استفاده كن و چندباره كن ! اگر تخليه با محموده و گندبيدستر باشد بىفايده